Założenia do projektu ustawy o rewitalizacji

Rada Ministrów przyjęła założenia do projektu ustawy o rewitalizacji, przedłożone przez ministra infrastruktury i rozwoju.


Na terenie wielu dużych i małych miast, a także w gminach wiejskich, znajdują się obszary zdegradowane, charakteryzujące się zniszczoną, zaniedbaną infrastrukturą mieszkaniową, gorszą jakością przestrzeni publicznej, wieloma problemami społecznymi, upadkiem gospodarczym, itd. Są to najczęściej tereny śródmiejskie, stare dzielnice mieszkaniowe, tereny poprzemysłowe, okolice po zlikwidowanych połączeniach kolejowych (dworce, bocznice kolejowe z infrastrukturą), tereny po nie działających już portach czy nieczynnych obiektach wojskowych. Miejsca takie generują często występowanie negatywnych zjawisk, takich jak np.: bezrobocie, ubóstwo, przestępczość, problemy edukacyjne, brak uczestnictwa w życiu publicznym i kulturze, zniszczenie środowiska naturalnego, niski poziom obsługi komunikacyjnej czy brak terenów publicznych.

Założenia do projektu ustawy o rewitalizacji zawierają propozycje kompleksowych rozwiązań, które będą służyć „ożywieniu” obszarów zdegradowanych, przywróceniu im użyteczności lub zmianie ich funkcji oraz poprawie ich stanu (zasób mieszkaniowy).

Proponowane rozwiązania pozwolą władzom samorządowym prowadzić na najbardziej zniszczonych terenach działania rewitalizacyjne. Integralną częścią tych przedsięwzięć będzie włączenie w proces odnowy społeczności lokalnej, i to na wszystkich etapach rewitalizacji – od planowania, przez realizację aż po ocenę działań. Bo rewitalizacja, zgodnie z ideą przewodnią projektowanej ustawy, nie będzie jedynie remontem, modernizacją, odbudową czy rekultywacją. Będzie to kompleksowy, wielowymiarowy proces, który w sposób trwały zmieni i ożywi dany obszar, przywracając mu jego społeczną użyteczność i jakość. Dlatego rozpoczęcie przez gminę programu rewitalizacji obszarów zdegradowanych musi być poprzedzone gruntowną analizą uwarunkowań, przede wszystkim o charakterze społecznym. Wynika to z przyjętego założenia, że rewitalizacja ma służyć w pierwszej kolejności poprawie bytu i życia mieszkańców, w tym ich sytuacji społeczno-ekonomicznej.

W ustawie znajdą się przepisy regulujące przygotowanie, koordynację oraz wdrażanie gminnych programów rewitalizacji (gpr). Rewitalizacja będzie zadaniem własnym gminy, jednak nowe przepisy nie będą obligatoryjne - tj. nie będą nakładać na gminy obowiązku uchwalania gminnych programów rewitalizacyjnych.

Rewitalizacja, zgodnie z założeniami, będzie procesem wyprowadzania obszarów zdegradowanych ze stanu kryzysu, który doprowadzi do znaczącej poprawy jakości życia osób zamieszkujących te tereny.

Bardzo ważnym elementem programów rewitalizacyjnych będzie zaangażowanie lokalnych społeczności w proces zmian, zarówno na etapie programowania (szerokie i transparentne konsultacje), jak i podczas realizacji przedsięwzięć rewitalizacyjnych (wykonanie i monitorowanie działań). Gminy, które zdecydują się na program naprawczy, będą mogły powołać komitet rewitalizacji, który będzie płaszczyzną współpracy organów gminy i uczestników przedsięwzięć rewitalizacyjnych (mieszkańców, przedsiębiorców, instytucji, itp.). Komitet będzie posiadał wyłącznie kompetencje opiniodawcze i doradcze, będzie więc raczej forum dialogu szerokiego kręgu przedstawicieli społeczności lokalnej. Powołanie, tryb pracy, wybór członków komitetu ma określać uchwała podejmowana przez gminę.

Prowadzenie rewitalizacji na obszarach zniszczonych będzie się odbywać na podstawie uchwalanego i przyjętego przez gminę gminnego programu rewitalizacji (gpr). W projekcie ustawy znajdą się przepisy, które określą, jakie elementy powinien zawierać program. Jego podstawą powinno być wyznaczenie obszarów wymagających interwencji oraz przedstawienie całościowej strategii prowadzenia działań rewitalizacyjnych.

Zgodnie z założeniami, możliwe będzie utworzenie na obszarach rewitalizowanych specjalnej strefy rewitalizacji (ssr). Status ssr umożliwi korzystanie ze specjalnych udogodnień, pozwalających rozwijać społeczne budownictwo czynszowe, pozyskiwać nieruchomości na ten cel w drodze wywłaszczenia, również w zakresie nabycia prawa współwłasności. Mają obowiązywać także szczególne instrumenty prawne, np. czasowe zamrożenie wysokości czynszu w gminnym zasobie mieszkaniowym, wypowiedzenia bądź modyfikacje postanowień umów najmu lokali komunalnych w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia remontów.

Przewiduje się, że na obszarach najbardziej zdegradowanych podstawą realizacji przekształceń urbanistycznych oraz prac inwestycyjno-budowlanych ujętych w gminnym planie rewitalizacji będzie miejscowy plan rewitalizacji (mpr). Specjalne regulacje cechujące mpr to np. możliwość nadania mu nieciągłego charakteru czy przypisania do nieruchomości szczegółowych warunków realizacji inwestycji przewidzianych w planie miejscowym.


Zobacz także