Uchwała w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa”

Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa”, przedłożoną przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego.


Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa będzie realizowany w latach 2016-2020. Został przygotowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej.

W ciągu 5 lat na wykonanie zadań programu z budżetu państwa zostanie przeznaczone 435 mln zł (po 87 mln zł w każdym roku). Samorządy terytorialne na jego realizację przeznaczą 231 mln zł. W sumie będzie to ponad 660 mln zł. Program stanowi spełnienie obietnicy złożonej przez premier E. Kopacz w exposé, w którym zapowiedziała, że jej rząd będzie dbał o bogatszą ofertę książek w bibliotekach.

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa jest odpowiedzią na niski poziom czytelnictwa wśród Polaków. Z badań przeprowadzonych w 2014 r. przez Bibliotekę Narodową wynika, że jedynie 11 proc. dorosłych czytało książki (7 i więcej rocznie), a na dodatek odsetek czytelników maleje wraz z wiekiem. W 2014 r. aż 58,3 proc. Polaków nie przeczytało żadnej książki. Okazuje się, że dorośli sięgają po książki częściej, kiedy mają z nimi systematyczny kontakt od najmłodszych lat. Dlatego niezbędne jest promowanie i wspieranie rozwoju czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży.

Przygotowany program tworzy warunki do rozwoju czytelnictwa, co oznacza większą dostępność książek, czasopism i multimediów. Każdy będzie mógł z nich skorzystać bezpłatnie. Do znacznej poprawy stanu czytelnictwa przyczyni się też rozwój bibliotek publicznych, szkolnych i pedagogicznych, jako lokalnych ośrodków życia społecznego, zapewniających dostęp do kultury i wiedzy. W praktyce działania programu mają zwiększyć zainteresowanie czytaniem książek, stworzyć więcej dostępnych bibliotek, które powinny mieć bardziej zróżnicowany księgozbiór, uzupełniany o nowości wydawnicze.

W ramach programu wyznaczono trzy priorytety:

Zakup nowości wydawniczych do bibliotek publicznych – prowadzony przez Bibliotekę Narodową w Warszawie (na ten cel przewidziano 135 mln zł z budżetu państwa w ciągu 5 lat)

Zasadniczym celem tego priorytetu jest uatrakcyjnienie zasobów bibliotek publicznych przez zwiększenie udziału nowości wydawniczych w ich zbiorach oraz wzrost dostępności książek, czasopism, multimediów, wydawnictw nutowych i kartograficznych.

Infrastruktura bibliotek 2016-2020 – prowadzony przez Instytut Książki w Krakowie (na ten cel przewidziano 150 mln zł z budżetu państwa w ciągu 5 lat)

Celem priorytetu jest wzmocnienie potencjału i roli bibliotek publicznych oraz bibliotek publicznych wchodzących w skład innej instytucji kultury przez:

  • dostosowanie bazy infrastrukturalnej bibliotek publicznych do zmieniających się potrzeb i standardów;
  • stworzenie warunków lokalowych do rozwijania nowych funkcji bibliotek publicznych, także tych służących podnoszeniu kompetencji cyfrowych mieszkańców;
  • zwiększenie atrakcyjności usług bibliotecznych przez odpowiednie wyposażenie bibliotek;
  • dokonanie zmian w infrastrukturze bibliotek w celu dostosowania ich do obsługi osób niepełnosprawnych;
  • rozwój partnerstwa publiczno-społecznego i między instytucjami publicznymi (szkołami, które prowadzą biblioteki) na rzecz czytelnictwa w społeczności lokalnej.

W ramach tego priorytetu dofinansowywane będą modernizacja, budowa,  przebudowa i wyposażenie budynków bibliotecznych, co podniesie ich standard. Adresatem tych działań będą biblioteki publiczne w gminach wiejskich, miejsko-wiejskich lub miejskich do 50 tys. mieszkańców.

Rozwijanie zainteresowań uczniów przez promowanie i wspieranie rozwoju czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży, w tym zakup nowości wydawniczych – operatorami priorytetu są wojewodowie i właściwi ministrowie (na ten cel zostanie przeznaczone 150 mln zł w okresie 5 lat)

W ramach tego priorytetu przewidziano uatrakcyjnienie księgozbiorów bibliotek szkolnych i pedagogicznych oraz wzmocnienie potencjału i roli tych placówek. Zostanie to osiągnięte przez:

  • zwiększenie atrakcyjności oferty bibliotek szkolnych i pedagogicznych (będzie w nich więcej nowości wydawniczych);
  • wzrost dostępności książek w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych;
  • rozwój współpracy między szkołami a bibliotekami publicznymi i bibliotekami pedagogicznymi.

Podstawowym celem tego priorytetu jest wzmocnienie zainteresowań i aktywności czytelniczej uczniów.

Każdy uczeń powinien mieć łatwy dostęp do książek, które go zainteresują i zainspirują do sięgnięcia po kolejne pozycje, a w efekcie stworzą nawyk czytania i czerpania z tego satysfakcji. Dostęp do ciekawej lektury jest jednym z najskuteczniejszych sposobów rozwijania zainteresowań czytelniczych dzieci i młodzieży, które będą kontynuowane w dorosłym życiu. Dlatego do bibliotek szkolnych trafią książki nie będące podręcznikami, ale takie, którymi uczniowie są autentycznie zainteresowani, bliskie ich doświadczeniom w poznawaniu i rozumieniu współczesnego świata.

Popularyzowane będzie czytelnictwo wśród uczniów także w trakcie ferii letnich i zimowych, co powinno pogłębiać w nich nawyk czytania i podtrzymywać zainteresowanie tą aktywnością. Znaczenie czytania w gromadzeniu wiedzy, rozwoju samodzielnego myślenia i wyobraźni oraz kompetencji społecznych jest niepodważalne.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.


Zobacz także