Uchwała w sprawie przedłożenia Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzonej w Stambule 11 maja 2011 r. - do ratyfikacji, przedłożona przez ministra spraw zagranicznych

Konwencja jest pierwszym aktem prawnym w Europie, który całościowo i wyczerpująco podejmuje zagadnienie przeciwdziałania przemocy wobec kobiet, i jej zwalczania, a także przemocy domowej.


Według ONZ konwencja jest złotym standardem polityki antyprzemocowej. Jej ratyfikacja pozwala skuteczniej i bardziej kompleksowo zwalczać przemoc wobec kobiet, w tym przemoc w rodzinie.

Konwencja obejmuje szeroki i różnorodny obszar problematyki związanej z zapobieganiem, zwalczaniem oraz ściganiem przemocy wobec kobiet, w tym przemocy domowej. Celem konwencji jest:

  • zapobieganie i zwalczanie przemocy wobec kobiet i przemocy domowej;
  • eliminacja wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz wspieranie równości kobiet i mężczyzn, w tym przez wzmocnienie pozycji kobiet;
  • stworzenie szeroko zakrojonych strategii na rzecz ochrony i wsparcia wszystkich ofiar przemocy wobec kobiet i przemocy domowej;
  • ochrona ofiar przemocy;
  • skuteczne ściganie i karanie sprawców przemocy.

Konwencja podkreśla związek między osiąganiem równości płci a eliminacją przemocy wobec kobiet w prawie i praktyce. Równość płci zmniejsza zagrożenie przemocą. Dlatego zapobieganie przemocy wiąże się z promowaniem równości płci rozumianej jako równość szans kobiet i mężczyzn, a także solidarne i sprawiedliwe dzielenie się prawami i obowiązkami w życiu rodzinnym i zawodowym. Konwencja nakazuje wprowadzenie odpowiedzialności karnej dla sprawców różnych rodzajów przemocy wobec kobiet.

Chodzi o karanie:

  • przemocy domowej (fizycznej, seksualnej i psychicznej);
  • napaści seksualnej i gwałtu;
  • nękania (stalkingu);
  • zmuszenia do zawarcia małżeństwa;
  • okaleczania narządów płciowych;
  • przymusowej aborcji i sterylizacji.

Konwencja reguluje też kwestie dotyczące migracji i azylu.

Wskazuje na duże znaczenie współpracy międzynarodowej przy osiąganiu określonych w niej celów. Może być uznana za podstawę do udzielania pomocy prawnej 
w sprawach karnych, wydalenia lub wykonania wyroków cywilnych lub karnych, nałożonych w związku z przestępstwami, o których w niej mowa.

Nad wdrażaniem przez strony postanowień konwencji czuwa niezależna Grupa ekspertów ds. przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (GREVIO) oraz składający się z przedstawicieli stron konwencji Komitet Stron. Przedstawiane przez strony sprawozdania krajowe i odpowiedzi na ewentualne, dodatkowe pytania (związane ze sprawozdaniami), stanowią podstawę do sformułowania przez GREVIO wniosków dotyczących zakresu wdrożenia konwencji i ewentualnych propozycji rozwiązań zidentyfikowanych problemów.

Wprawdzie Polska wprowadziła wiele rozwiązań, które zapewniają zwalczanie i zapobieganie przemocy domowej, i dodatkowo wobec kobiet, to jednak kolejne zmiany w prawie są konieczne, zwłaszcza w celu pełnego wypełnienia zobowiązań wynikających z Konwencji. Niezbędna będzie nowelizacja:

  • ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (chodzi o rozszerzenie definicji przemocy w rodzinie o przemoc ekonomiczną oraz ofiary i sprawców, których związek się rozpadł, i którzy nie mieszkają razem);
  • ustawy o Policji (chodzi o wprowadzenie regulacji określającej uprawnienia Policji do wydania sprawcy przemocy nakazu opuszczenia mieszkania);
  • ustawy Kodeks postępowania karnego (ma być możliwe przesłuchanie świadków w formie wideokonferencji);
  • ustawy o pomocy społecznej (chodzi o udostępnienie świadczeń pomocowych w zakresie wskazanym przez konwencję w stosunku do pokrzywdzonych cudzoziemców).

„Konwencja o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej” została przygotowana 11 maja 2011 r. w Stambule. Wejdzie w życie 1 sierpnia 2014 r.

Do 24 kwietnia 2014 r. konwencję ratyfikowało 11 z 47 państw Rady Europy: Albania, Księstwo Andory, Austria, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Dania, Hiszpania, Portugalia, Turcja, Serbia, i Włochy. W wielu krajach trwają intensywne prace, które maja doprowadzić do przyjęcia konwencji. Konwencja została podpisana przez 22 państwa 
(w tym 16 członkowskich UE). Są to m.in.: Belgia, Chorwacja, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Islandia, Litwa, Luksemburg, Malta, Monako, Norwegia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Ukraina i Węgry, Wielka Brytania. Polska podpisała konwencję 18 grudnia 2012 r.


Zobacz także