Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty, przedłożony przez ministra edukacji narodowej.


Jednolite i przejrzyste zasady rekrutacji do przedszkoli i szkół, korzystniejsza dla rodziców organizacja zajęć świetlicowych, zakaz proponowania szkołom korzyści przy wyborze podręczników – to jedne z najważniejszych zmian, które wprowadza projekt tzw. ustawy rekrutacyjnej.

Proponowane zmiany przepisów dotyczących rekrutacji są podyktowane wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 stycznia 2013 r. Nowe przepisy uwzględniają potrzebę godzenia pracy zawodowej rodziców z obowiązkami rodzinnymi, mają na względzie potrzeby rodzin wielodzietnych oraz niepełnosprawnych dzieci i rodziców.

W projekcie nowelizacji ustawy proponuje się:

 

Określenie kryteriów rekrutacji do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i placówek.

Przyjęte rozwiązania umożliwiają gminom określenie dalszych kryteriów rekrutacji, dostosowanych do lokalnych potrzeb.

Zgodnie z nowymi przepisami, do placówek przedszkolnych w pierwszej kolejności będą przyjmowane dzieci mieszkańców gminy. W przypadku większej liczby kandydatów z gminy niż liczba dostępnych miejsc, przeprowadzone zostanie postępowanie rekrutacyjne, według kryteriów:

  • w pierwszej kolejności będą przyjmowane te dzieci, które potrzebują szczególnego wsparcia państwa: niepełnosprawne, niepełnosprawnego rodzica lub rodziców, z niepełnosprawnym rodzeństwem, z rodzin wielodzietnych (minimum troje dzieci), objętych pieczą zastępczą oraz rodziców samotnie wychowujących. Wszystkie te kryteria mają jednakową wartość.
  • na pozostałe miejsca dzieci przyjmowane będą zgodnie z dodatkowymi kryteriami określanymi przez gminę (nie więcej niż 6). Istotnym rozwiązaniem jest to, że obligatoryjnie będą przyjmowane dzieci pracujących zawodowo rodziców (lub rodzica). Na tym etapie postępowania samorząd może posłużyć się kryterium dochodowym. Gmina określi dokumenty niezbędne do potwierdzenia spełniania wszystkich ustanowionych przez siebie kryteriów (kryterium dochodowe będzie potwierdzane oświadczeniem rodzica).
  • jeśli po przyjęciu dzieci z terenu gminy pozostaną wolne miejsca, placówka będzie mogła przyjąć dzieci zamieszkałe poza terenem gminy, posługując się zasadami rekrutacji jak dla dzieci ze swojego terenu.

Określenie na poziomie ustawowym zasad przeprowadzania rekrutacji

  • Rekrutacja do publicznych szkół podstawowych i gimnazjów

Będą obowiązywać dotychczasowe rozwiązania: uczniowie mieszkający w obwodzie danej szkoły będą przyjmowani z urzędu, bez postępowania rekrutacyjnego. Jeśli szkoła dysponuje wolnymi miejscami może przyjąć uczniów mieszkających poza obwodem szkoły, po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego na zasadach opisanych w ustawie, a więc uwzględniając sytuację ucznia – rodzina wielodzietna, niepełnosprawność, kryterium dochodowe, potrzeby lokalnej społeczności i wymagania organu prowadzącego.

  • Rekrutacja do publicznych szkół ponadgimnazjalnych

Będą obowiązywać dotychczasowe rozwiązania: warunkiem przyjęcia do publicznej szkoły ponadgimnazjalnej (oprócz szkół policealnych) będzie wcześniejsze ukończenie gimnazjum, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie – także posiadanie zaświadczenia lekarskiego orzekającego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu.

Tak jak obecnie, istotne znaczenie będą miały wyniki uzyskane na zakończenie nauki w gimnazjum (odnotowane na świadectwie, potwierdzone zaświadczeniem o wynikach egzaminu gimnazjalnego oraz stosownymi zaświadczeniami). Zmieni się liczba przedmiotów, z których oceny będą brane pod uwagę w postępowaniu rekrutacyjnym - będą to oceny z języka polskiego, matematyki oraz z dwóch wybranych przedmiotów.

W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego, przeprowadzone będą kolejne etapy na zasadach określonych w ustawie.

Przepisy projektowanej ustawy określają również zasady przeprowadzania rekrutacji:

  • do publicznych szkół: policealnych, sportowych i mistrzostwa sportowego, dwujęzycznych, dla dorosłych, artystycznych oraz oddziałów międzynarodowych,
  • do publicznych placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem zamieszkania,
  • na zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia, organizowane w publicznych placówkach oświatowo-wychowawczych,
  • na kwalifikacyjne kursy zawodowe prowadzone przez publiczne szkoły, placówki i ośrodki,
  • na kształcenie ustawiczne realizowane w formach pozaszkolnych przez publiczne placówki i ośrodki.

Jednolity – obowiązujący na terenie całego kraju – sposób przeliczania na punkty niektórych kryteriów, między innymi wyników egzaminu gimnazjalnego i wyników na świadectwie ukończenia gimnazjum oraz szczególnych osiągnięć wymienionych na świadectwie ukończenia szkoły zostanie określony w rozporządzeniu.

Określono również procedurę odwoławczą w przypadku odmowy przyjęcia kandydata, oraz zasady ujawniania i przetwarzania danych osobowych uczestników procesu rekrutacji.

Rozwiązania dotyczące rekrutacji będą wprowadzane stopniowo. W roku szkolnym 2014/2015 nowe zasady rekrutacyjne będą obowiązywać przy naborach do publicznych przedszkoli. Natomiast zasadnicza część procedur rekrutacyjnych będzie obowiązywać w naborze na rok szkolny 2016/2017. Zachowanie dłuższego okresu przejściowego pozwoli na dobre przygotowanie się na zmiany zarówno organom prowadzącym, jak i uczniom planującym swoją karierę edukacyjną.

Nowe przepisy przewidują również, że wydawcy podręczników lub firmy dokonujące obrotu podręcznikami nie będą mogły oferować, obiecywać ani udzielać szkołom i nauczycielom jakichkolwiek korzyści w sposób pośredni lub bezpośredni, w zamian za dokonanie wyboru określonego podręcznika lub dostarczenie dowodów, że doszło do jego nabycia. Wyeliminuje to niedobre praktyki nakłaniania szkół i placówek do dokonywania wyboru podręczników szkolnych i innych pomocy dydaktycznych ze względu na dodatkowe korzyści. Nauczyciele powinni wybierać podręczniki kierując się wyłącznie przesłankami dydaktycznymi oraz potrzebami i możliwościami uczniów.

W przedszkolu będą mogły być zatrudniane osoby mające przygotowanie specjalistyczne do prowadzenia np. zajęć dodatkowych, lecz nieposiadające przygotowania pedagogicznego. Obecnie osoby te mogą być zatrudniane tylko w szkołach.

W szkole podstawowej można będzie zatrudnić osobę (która posiada co najmniej kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej)
w celu wsparcia nauczycieli prowadzących obowiązkowe zajęcia edukacyjnych lub do opieki świetlicowej.

Doprecyzowane zostaną zasady funkcjonowania świetlicy w szkole. Szkoła podstawowa oraz szkoła prowadząca kształcenie specjalne będzie zobowiązana – na wniosek rodziców – zapewnić opiekę świetlicową tym uczniom, którzy pozostają w szkole dłużej ze względu na czas pracy rodziców. Zajęcia świetlicowe będą również organizowane dla tych uczniów, którzy ze względu na organizację dojazdu do szkoły (lub inne okoliczności) wymagają zapewnienia takiej opieki.

Gminy będą zwracać koszty przejazdu środkami komunikacji publicznej opiekunowi dziecka uczęszczającego do szkoły, do czasu ukończenia przez dziecko siódmego roku życia
w sytuacji, gdy droga dziecka z domu do szkoły przekroczy odległość 3 km.

Wprowadzony będzie zakaz powierzania/przekazywania wykonywania zadań oświatowych osobie prawnej utworzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub osobie prawnej, w której ta jednostka ma udziały. W przypadku powierzenia wykonywania zadań oświatowych związkowi międzygminnemu lub związkowi powiatów muszą być stosowane przepisy dotyczące prowadzenia szkół publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym ustawa Karta nauczyciela.


Zobacz także