Projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra sprawiedliwośc

Projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra sprawiedliwości.


Zaproponowano przepisy, które umożliwią szersze wykorzystanie dozoru elektronicznego, czyli użycie go w postępowaniu karnym, co oznacza, że objęci nim zostaną nie tylko skazani, ale również oskarżeni (podejrzani). Obecnie dozór elektroniczny jest stosowany wobec skazanych na karę pozbawienia wolności nie przekraczającą roku. Dzięki nowym przepisom dozór elektroniczny będzie nie tylko sposobem wykonywania kary pozbawienia wolności, ale także środkiem zapobiegawczym stosowanym wobec oskarżonych w toczącym się postępowaniu karnym.

Areszt domowy – ma być nowym środkiem zapobiegawczym stosowanym wobec oskarżonego, wykonywanym z użyciem aparatury monitorującej, zainstalowanej w miejscu jego zamieszkania.

W praktyce oznacza to, że możliwa będzie zmiana aresztu tymczasowego na areszt domowy, którego zastosowanie jako pierwszego środka zapobiegawczego nie jest możliwe. Skorzystanie z aresztu domowego wymaga bowiem ustalenia, czy w danym miejscu (mieszkaniu, domu), w którym oskarżony ma przebywać, można zamontować aparaturę monitorującą. Te czynności zajmują zwykle kilka dni. Ponadto areszt domowy będzie stosowany na wniosek oskarżonego, który wcześniej będzie musiał uzgodnić to z osobami, z którymi będzie przebywał pod jednym dachem, np. z dorosłymi członkami rodziny (będzie konieczna ich pisemna zgoda na zainstalowanie aparatury monitorującej).
Oskarżony korzystający z aresztu domowego będzie musiał nosić nadajnik i przebywać w zasięgu stacjonarnego urządzenia monitorującego, zainstalowanego w miejscu jego zamieszkania. Będzie mógł oddalić się na odległość do 200 metrów, tak aby pozostawać w zasięgu oddziaływania tego urządzenia. Oznacza to, że będzie mógł przebywać poza swoim domem i np. zajmować się gospodarstwem.

Oskarżony w czasie stosowania aresztu domowego będzie zobowiązany do określonego zachowania. Sąd lub prokurator będzie mógł mu zakazać np. kontaktowania się z osobami ze środowisk przestępczych, nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających. Jeśli oskarżony nie zastosuje się do tych zaleceń to sąd będzie mógł ponownie zastosować wobec niego areszt tymczasowy.

Aresztu domowego nie będzie można stosować np. wobec osób wymagających częstej hospitalizacji lub z zaburzeniami psychicznymi, w przypadku obawy matactwa lub podejrzenia, że oskarżony nie będzie przestrzegał nałożonych na niego obowiązków.

Odstępstwem od nieprzerwanego przebywania oskarżonego w miejscu zamieszkiwania będzie nagła i niezależna od niego sytuacja zagrażająca jego życiu lub zdrowiu (np. zawał). Za zgodą sądu lub prokuratora będzie on miał także prawo uczestniczenia w wyborach (parlamentarnych, prezydenckich i samorządowych), a także w czynnościach procesowych. Jeśli oskarżony będzie musiał opuść areszt domowy z powodu ważnych spraw osobistych, rodzinnych lub zdrowotnych, to będzie musiał na to uzyskać zgodę sądu lub prokuratora, która będzie wydawana na maksymalnie 5 dni.
O zmianie aresztu tymczasowego na domowy będzie decydował sąd rejonowy. Z chwilą uruchomienia aparatury monitorującej nastąpi zmiana tymczasowego aresztowania na areszt domowy. Jeśli uruchomienie tej aparatury nie będzie możliwe podejrzany zostanie przewieziony z powrotem do aresztu śledczego.

Sąd rejonowy będzie mógł zastosować areszt domowy na maksymalnie 3 miesiące, z możliwością jego przedłużenia, przy czym łączny czas jego stosowania nie może przekroczyć 2 lat. Areszt domowy będzie zaliczony na poczet orzeczonej kary.

Skierowanie na kontrolowane leczenie ambulatoryjne – to kolejny środek zabezpieczający mający zastosowanie wobec osób, które odbyły karę pozbawienia wolności za popełnienie najcięższych przestępstw seksualnych w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych. Chodzi np. o sprawców czynów pedofilskich, w tym gwałtu pedofilskiego. Do tej pory wobec sprawców takich czynów można było stosować „zwyczajne” leczenie ambulatoryjne lub leczenie w zakładzie zamkniętym. Nowe rozwiązanie zakłada, że osoby takie przebywając na wolności będą musiały zgłosić się na terapię, a ich pobyt na wolności będzie kontrolowany przy użyciu aparatury monitorującej. Ten środek zabezpieczający będzie można stosować wobec sprawcy, który ma zakaz zbliżania się do określonych osób lub przebywania w określonych miejscach. Takie rozwiązanie ma pomóc w izolacji sprawców od ich ofiar. Powinno także zapobiec popełnianiu nowych przestępstw, bo sprawca będzie miał świadomość, że jego miejsce pobytu jest pod stałą kontrolą.

Nowe regulacje powinny wejść w życie 1 stycznia 2012 r.


Zobacz także