Projekt ustawy o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, przedłożony przez ministra sprawiedliwości.


Zaproponowano rozwiązania zmierzające do ochrony dobra dziecka i poprawy skuteczności wykonywania orzeczeń sądowych dotyczących jego powrotu za granicę lub orzeczeń odmawiających takiego powrotu. Chodzi o przypadki bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania, zawarte w Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze 25 października 1980 r.

Przewidziano m.in.:

  • powierzenie rozpoznawania spraw dotyczących bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, o których mowa w konwencji haskiej z 1980 r. jedenastu Sądom Okręgowym, po jednym z każdej apelacji, jako sądom I instancji (spowoduje to przyspieszenie postępowań oraz pozytywnie wpłynie na profesjonalizm ich rozpoznawania);
  • wprowadzenie przepisów regulujących uzyskiwanie zgody polskiego sądu na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej w Polsce  na podstawie orzeczenia sądu lub organu innego państwa członkowskiego UE lub strony konwencji haskiej z 1996 r.;
  • wprowadzenie przepisów usprawniających wykonywanie orzeczeń o odebraniu dziecka;
  • wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniach w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, o których mowa w konwencji haskiej z 1980 r.;
  • określenie trybu uzyskiwania danych o potencjalnej rodzinie zastępczej i zasad przekazywania dzieci do pieczy zastępczej z zagranicy w ramach nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
  • przyznanie Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie kompetencji do rozpoznawania apelacji od postanowień sądów okręgowych, w sprawach prowadzonych w ramach konwencji haskiej z 1980 r. o cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka za granicę;
  • zmianę przepisów procedury cywilnej, jeśli chodzi o wykonywanie orzeczeń wydanych w postępowaniu prowadzonym z konwencji haskiej z 1980 r. dopiero po uprawomocnieniu, a więc po wykorzystaniu drogi odwoławczej. Zmiany te umożliwiają pełną realizację prawa do sądu oraz wyczerpanie krajowej drogi odwoławczej;
  • możliwość wniesienia przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego w sprawach bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, o których mowa w konwencji haskiej z 1980 r.;
  • uprawnienie Policji do przetwarzania danych osób, których dotyczy postanowienie o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką oraz osób zobowiązanych postanowieniem do jego wykonania, a także tych, wskazanych we wniosku jako osoby, które dokonały uprowadzenia lub zatrzymania dziecka lub je ukrywają; 
  • określenie uprawnień i obowiązków ministra sprawiedliwości jako organu wykonującego zadania przewidziane w konwencjach i rozporządzeniu, o których mowa w projekcie.

Zaproponowano, aby nowe prawo weszło w życie po 6 miesiącach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.


Zobacz także