Program Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 roku

Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie „Programu Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 roku”, przedłożoną przez ministra gospodarki.


„Program Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 r.” (PRP) jest programem wykonawczym Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska 2020” (SIEG). SIEG jest jedną z 9 sektorowych strategii zintegrowanych, które na poziomie krajowym mają zapewnić realizację celów rozwojowych polskiej gospodarki, określonych w Długookresowej i Średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju. Celem głównym SIEG jest wysoce konkurencyjna gospodarka (innowacyjna i efektywna) oparta na wiedzy i współpracy.

Przygotowanie PRP poprzedziła analiza uwarunkowań społeczno-gospodarczych związanych z generowaniem potencjału innowacyjnego przedsiębiorstw w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem czynników mających wpływ na predyspozycje firm do podejmowania działalności badawczo-rozwojowej (B+R).

Obecnie przedsiębiorcy mogą korzystać z wielu programów wspierających innowacyjność. Ogólnie jest 60 instrumentów wsparcia skierowanych bezpośrednio lub pośrednio na rozwój innowacyjności - 25 z nich to instrumenty realizowane w ramach programów operacyjnych (finansowanych z funduszy strukturalnych), a 30 to instrumenty dostępne w ramach ogólnokrajowych programów operacyjnych. Do najważniejszych należą: PO Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013 oraz „Program wspierania inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki polskiej na lata 2011-2020”.

Celem głównym Programu Rozwoju Przedsiębiorstw jest osiągnięcie wysokiego i zrównoważonego wzrostu produktywności w sektorze przedsiębiorstw, prowadzącego do zwiększenia ich konkurencyjności, również w wymiarze międzynarodowym. Cel ten będzie osiągany poprzez umożliwienie rozwoju wszystkich przedsiębiorstw (niezależnie od etapu ich rozwoju) oraz pomoc w uzyskaniu korzystnej pozycji konkurencyjnej. Instrumenty Programu ukierunkowane są w głównej mierze na zwiększanie potencjału innowacyjnego polskich przedsiębiorstw poprzez zwiększenie przyrostu obrotów, wartości dodanej, zysków, a jednocześnie zatrudnienia, dzięki innowacjom, wzrostowi produktywności i aktywnemu wchodzeniu na rynki międzynarodowe.

Realizacja PRP pozwoli ograniczyć wyzwania dla stabilnego rozwoju gospodarczego wynikające m.in. ze stopniowego wyhamowania inwestycji infrastrukturalnych, starzejącego się społeczeństwa, trudności w osiągnięciu równowagi finansów publicznych oraz niedostatecznego wykorzystywania w praktyce potencjału badawczo-rozwojowego. Działania ujęte w Programie będą wspierać przedsiębiorstwa w podejmowaniu działalności w obszarze B+R, zwiększać ich możliwości do podejmowania współpracy ze środowiskiem naukowym oraz zapewniać instrumenty służące powstawaniu wspólnych potencjałów, m.in. w ramach klastrów czy platform technologicznych. Ich efektem będzie wytwarzanie produktów i usług rynkowych lepszej jakości i lepiej dopasowanych do potrzeb konsumentów.

Wskazane w Programie instrumenty koncentrują się na: tworzeniu bardziej przyjaznego otoczenia dla przedsiębiorców, wzmacnianiu przedsiębiorczości, podnoszeniu jakości kapitału ludzkiego (innowacyjność i adaptacyjność pracowników), wspieraniu B+R, wzmacnianiu współpracy ze światem nauki, umiędzynarodowieniu polskich przedsiębiorstw oraz ich zrównoważonym rozwoju.

W Programie przyjęto następujące cele:

1. Dostosowanie otoczenia regulacyjnego i finansowego do potrzeb innowacyjnej i efektywnej gospodarki
 

Jednym ze środków realizacji tego celu jest przyjęty przez rząd w styczniu br. program „Lepsze regulacje 2015”, który zakłada całościową poprawę istniejącego dorobku prawnego oraz tworzenie nowych, przejrzystych przepisów, dotyczących m.in. usuwania najbardziej uciążliwych barier i obciążeń administracyjnych czy tworzenia uwarunkowań prawnych sprzyjających działalności gospodarczej. Budowany będzie nowoczesny i bardziej przyjazny małym i średnim firmom system zamówień publicznych. Przewiduje się również m.in.: większe wykorzystywanie formuły partnerstwa publiczno-prywatnego, ulgi podatkowe na B+R, ułatwienia inwestowania w MŚP (aniołowie biznesu), nowy program poręczeniowo-gwarancyjny na zakup nowoczesnych technologii, maszyn i urządzeń, wspieranie projektów kluczowych dla polskiej gospodarki czy wspieranie początkujących przedsiębiorców (start-up).

2. Stymulowanie działań na rzecz wzrostu innowacyjności przedsiębiorstw poprzez wzrost efektywności wiedzy i pracy
 

Jednym z priorytetów tego celu są szeroko pojęte działania edukacyjne, w tym usługi edukacyjne dopasowane do nowoczesnej gospodarki, zarówno w ujęciu krajowym, jak i regionalnym oraz przedsięwzięcia na rzecz bliższej współpracy przedsiębiorców z systemem edukacji formalnej. Zakłada się intensywną promocję przedsiębiorczości i innowacyjności, traktowaną jako element konkurencyjności na rynku. Ważnym kierunkiem działań będzie ponadto wzmocnienie i rozwój klastrów, czyli skupiska firm i instytucji o potencjale ekonomicznym i naukowo-technologicznym, powiązanych zarówno funkcjonalnie, jak i na płaszczyźnie różnego typu interakcji, przy zachowaniu zasad konkurencji. Promowane będą inicjatywy oddolne. Przewiduje się wspieranie systemowej koordynacji rozwoju branży ICT, która może być napędem rozwoju polskiej gospodarki.

3. Wzrost efektywności wykorzystania zasobów naturalnych surowców
 

Opracowywanie i wdrażanie nowatorskich technologii środowiskowych oznacza bardzo często poważne ryzyko technologiczne i ekonomiczne. Dlatego duże znaczenie będzie miała rzetelna wiedza na temat poszczególnych technologii. Wzmacniane będą mechanizmy wspierające upowszechnianie i wykorzystywanie wyników badań oraz przyspieszające transfer wiedzy i technologii środowiskowych do praktyki rynkowej. Planowane są ponadto działania na rzecz rozwoju przedsiębiorstw społecznych, czyli firm działających w celach społecznie użytecznych.

4. Wzrost umiędzynarodowienia polskiej gospodarki
 

Działania dotyczyć będą przedsiębiorców oferujących produkty na rynkach międzynarodowych i podniesienia wartości polskich marek na rynkach zachodnich. Budowanie marki narodowej ma się opierać na wysokim potencjale eksportowym polskich przedsiębiorców. Chodzi o działania doradcze, informacyjne i promocyjne.

Wdrażanie Programu oparte będzie w największej mierze o system wdrażania centralnych i regionalnych programów operacyjnych realizowanych w ramach nowej perspektywy finansowej na lata 2014-2020.

PRP będzie wdrażany poprzez instrumenty przewidziane w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (PO IR) oraz Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO). Dlatego też niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej koordynacji osiągania celów w zakresie innowacyjności i przedsiębiorczości w warstwie operacyjnej. Dotyczy to przede wszystkim celów, do których Polska zobowiązała się w zakresie Strategii Europa 2020 (m.in. osiągnięcia poziomu nakładów na B+R na poziomie 1,7 proc. PKB do 2020 r. i zwiększenia udziału nakładów prywatnych do 50 proc.).

Najważniejszymi elementami warunkującymi powstanie systemu instytucjonalnego wdrażania PRP są:

  • wzmocnienie realizacji polityki innowacyjnej przez resorty: gospodarki, nauki, edukacji, infrastruktury i rozwoju, pracy oraz partnerów gospodarczych i środowiska naukowe wchodzących w skład Narodowego Systemu Innowacji. Narodowy System Innowacji to sieć współdziałających instytucji w publicznym i prywatnym sektorze, których aktywność i interakcje inicjują powstawanie, nabycie, modyfikację i dyfuzję nowych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych;
  • poprawę warunków realizacji polityki przedsiębiorczości i innowacyjności poprzez wskazanie instytucji/agencji odpowiedzialnych za realizację tych polityk (np. PARP, ARP, NCBR, KFK, BGK, itd.) i przypisanie im odpowiednich, spójnych i wzajemnie uzupełniających się zadań;
  • tworzenie mechanizmu koordynacji polityki innowacyjnej pomiędzy szczeblem regionalnym i centralnym.

Monitorowanie Programu Rozwoju Przedsiębiorstw oparte będzie m.in. na systemach monitorowania postępów wdrażania i wpływu SIEG. System monitorowania osiągania celu strategicznego PRP będzie opierał się na wskaźnikach GUS, EUROSTAT, Innovation Union Scoreboard oraz metodologii Banku Światowego.

Program będzie finansowany ze środków budżetowych oraz z funduszy strukturalnych przewidzianych w nowej perspektywie finansowej. Zakłada się, że do 2020 r. na działania przewidziane w Programie zostanie wydane ok. 25,4 mld zł.


Zobacz także