Polityka ochrony konkurencji i konsumentów

Rada Ministrów przyjęła dokument: Polityka ochrony konkurencji i konsumentów, przedłożony przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.


Usprawnienie systemu ochrony konkurencji i konsumentów, udoskonalenie metod wykrywania karteli, przeciwdziałanie naruszeniom praw słabszych uczestników rynku – to główne elementy polityki ochrony konkurencji i konsumentów.

Misją Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów są działania na rzecz osiągnięcia jak najwyższego poziomu zaufania i zadowolenia konsumentów, co jest możliwe dzięki skutecznej ochronie konkurencji oraz interesów i praw słabszych uczestników rynku. Istotne jest też respektowanie zasad sprawiedliwości proceduralnej w relacjach z przedsiębiorcami. W „Polityce ochrony konkurencji i konsumentów” przedstawiono sposób realizacji tych celów.

Jednocześnie po raz pierwszy w jednym dokumencie ujęto strategie: rozwoju konkurencji oraz politykę konkurencji. Ochrona konkurencji i ochrona konsumentów mają bowiem wspólny cel –  dobrobyt konsumenta i tworzenie warunków gospodarczych, w których efektywna konkurencja to także uczciwe relacje przedsiębiorców ze słabszymi uczestnikami rynku. Połączenie w jednym dokumencie wątków konsumenckich i związanych z ochroną konkurencji sprzyja efektowi synergii oraz zwiększa przejrzystość i spójność działań państwa w tych obszarach.

Dokument koncentruje się na usprawnieniu systemu ochrony konkurencji i konsumentów. Nie określono w nim jednak tylko programu działania UOKiK, ale zwrócono również uwagę na najważniejsze kierunki aktywności innych podmiotów (m.in. członków rządu, organów kontroli i organizacji pozarządowych), a także korzyści wynikające z wymiany doświadczeń i współpracy między nimi.

Z dokumentu wynika, że rywalizacja rynkowa jest – obok odpowiedniego otoczenia instytucjonalno-prawnego – kluczowym elementem sprawnie funkcjonującej gospodarki. Stanowi dźwignię rozwoju i szybszego wzrostu, stymuluje przedsiębiorców do podnoszenia efektywności, a także kreuje warunki do rozwoju innowacji. W efekcie tworzy nowe miejsca pracy, wymusza spadek cen i wzrost jakości oraz daje konsumentom większy wybór produktów i usług. Dlatego tak istotne jest skuteczne oraz konsekwentne eliminowanie i zapobieganie powstawaniu niedozwolonych porozumień, praktyk nadużywania pozycji dominującej oraz efektywne kontrolowanie koncentracji przedsiębiorców.

Konkurencja nie jest wartością samą w sobie. Jej ostatecznym beneficjentem jest konsument.

Głównym celem ochrony konkurencji jest zapewnienie warunków do jej funkcjonowania, tam gdzie będzie ona wpływać na zwiększenie efektywności gospodarowania i innowacyjności, a w efekcie służyć konsumentom. W sytuacji braku konkurencji, zbudowanie rynku prokonsumenckiego jest utrudnione, nie tworzy się zaufanie słabszych uczestników rynku do otoczenia, w którym funkcjonują.

Ochrona konkurencji i konsumentów jest ważnym narzędziem ochrony wolności gospodarczej. Społeczna gospodarka rynkowa opiera się na trzech zasadach:

  • wolności konkurowania – chodzi o wolność firm od zachowań antykonkurencyjnych innych przedsiębiorców, np. zmów czy nadużywania pozycji dominującej na rynku;
  • wolności od interwencji – rozumianej jako wolność od nieuzasadnionych szerszym  interesem publicznym zakłóceń konkurencji przez państwo;
  • uczciwości konkurencji – czyli posługiwanie się wobec innych uczestników rynku (konkurentów, klientów, konsumentów) tylko metodami zgodnymi z dobrymi obyczajami.

Zobacz także