Sposób na zdrowe finanse publiczne

Zostanie wprowadzona stabilizująca reguła wydatkowa, jako efektywny, antycykliczny instrument zapewniający utrzymanie stabilności fiskalnej oraz sprzyjający stabilności makroekonomicznej. Celem reguły jest likwidacja strukturalnej nierównowagi fiskalnej. Stabilizująca reguła wydatkowa będzie podstawą do wyznaczania limitów wydatkowych nałożonych na sektor finansów publicznych i fundusze celowe utworzone ze środków krajowych Banku Gospodarstwa Krajowego.


Kalkulator, długopis i okulary na tabelce z danymi
Fot. Fotolia

Wprowadzenie stabilizującej reguły pozwoli zwiększyć transparentność procesu budżetowego poprzez jasne i stabilne ramy wyznaczające limity wydatków poszczególnych resortów na każdy rok. Jej celem jest stabilizacja nominalnego wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych w relacji do PKB na poziomie równym MTO (średniookresowego celu budżetowego) w średnim okresie.

Do tej pory w Polsce obowiązują: konstytucyjny limit poziomu zadłużenia uzupełniony o progi ostrożnościowe; tymczasowa reguła ograniczająca tempo wzrostu wydatków innych niż prawnie zdeterminowane do prognozowanego wskaźnika inflacji powiększonego o punkt procentowy (tzw. dyscyplinująca reguła wydatkowa); reguła co najmniej zrównoważonego wyniku bieżącego w jst oraz od 2014 r. indywidualne wskaźniki zadłużenia. Zasady te obejmują jednak tylko część sektora finansów publicznych, a ponadto okazały się one niewystarczające do zapewnienia dyscypliny fiskalnej, a w obecnych warunkach makroekonomicznych prowadzą do procyklicznej polityki budżetowej. Z tego względu wprowadzenie nowej reguły jest konieczne, ponieważ może ona zapewnić – w perspektywie długookresowej - stabilność finansów państwa.

Jednocześnie rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych, która „zawiesza” w 2013 r. ograniczenia dotyczące zachowania relacji deficytu budżetu państwa do jego dochodów w ramach przekroczenia tzw. pierwszego progu ostrożnościowego (tj. gdy relacja państwowego długu publicznego do PKB jest większa niż 50 proc. i nie przekracza 55 proc.) oraz tzw. tymczasowej reguły wydatkowej. Jest to istotny element umożliwiający podjęcie działań o charakterze antycyklicznym, poprzedzającym wdrożenie stabilizującej reguły wydatkowej. Zawieszenie ww. przepisów uzasadnione jest tym, że ich utrzymanie spowodowałoby – w warunkach spowolnienia gospodarczego w Polsce wynikającego z kryzysu w strefie euro - procykliczne spotęgowanie tego spowolnienia zamiast antycyklicznego przeciwdziałania temu zjawisku.


Zobacz także