Rok Rodziny: „Forum dla Rodziny” w Kancelarii Premiera

Debata plenarna z udziałem premiera Donalda Tuska, sześć paneli tematycznych, ponad 300 zaproszonych gości, w tym organizacje pozarządowe, eksperci, samorządowcy i przedstawiciele rządu. Tak wyglądał dzień poświęcony polityce prorodzinnej w Kancelarii Premiera.


Sesja plenarna Forum dla Rodziny, na pierwszym planie tata z dzieckiem 1 z 20
Maciej Śmiarowski/KPRM
Sesja plenarna Forum dla Rodziny, na pierwszym planie tata z dzieckiem
Sesja plenarna
Sesja plenarna Forum dla Rodziny, na pierwszym planie mama z dzieckiem
Premier idzie w stronę mównicy
Przemówienie premiera, zdjęcie 1
Sesja plenarna, widok z góry
Sesja plenarna zdjęcie 1
Przemówienie premiera, zdjęcie 2
Przemówienie premiera, zdjęcie 3
Sesja plenarna, zdjęcie 2
Przemówienie premiera, zdjęcie 4
Sesja plenarna, zdjęcie 3
Sesja plenarna, zdjęcie 4
Sesja plenarna, zdjęcie 5
Minister Szumilas bierze udział w panelu tematycznym
Panel: Przedszkole i szkoła
Minister Nowak na panelu o mieszkaniach dla rodzin
Panel: Miejsce do mieszkania
Minister Sienkiewicz na panelu o bezpieczeństwie, zdjęcie 1
Panel: Bezpieczna rodzina
Minister Sienkiewicz na panelu o bezpieczeństwie, zdjęcie 2
Panel: Bezpieczna rodzina
Rozmowy w panelu o rodzinie i pracy
Panel: Rodzina i praca
Rozmowy w panelu Tato polski
Panel: Tato polski
Dziewczynka rysuje w kąciku zabaw
Kącik zabaw dla dzieci

W programie środowego wydarzenia, oprócz spotkania plenarnego, odbyło się sześć paneli tematycznych:

  • Miejsce do mieszkania
  • Rodzina i praca
  • Przedszkole i szkoła
  • Bezpieczna rodzina
  • Tato polski
  • Rodzina wielopokoleniowa i wielodzietna

Miejsce do mieszkania - miejsce do życia - czyli jak budować system mieszkań odpowiedni dla wszystkich.

W czasie panelu rozmawiano m.in. o tym, jak konstruować przestrzeń publiczną dostępną dla wszystkich, a także o roli sektora publicznego w dostępności mieszkań.

Minister Sławomir Nowak podsumował program ,,Rodzina na Swoim”, dzięki któremu wsparto zakup ponad 190 tys. Mieszkań. Przedstawił też założenia nowego Programu ,,Mieszkanie Dla Młodych” (MdM). - Rząd dokłada do mieszkalnictwa ok.13,5 mld rocznie, co razem z wydatkami samorządów na poziomie 16 mld pokazuje skalę nakładów finansów państwa, a które w dalszym ciągu są niewystarczające, aby zaspokoić istniejący deficyt mieszkaniowy - mówił.

Minister Nowak podkreślał, że kluczowe dla programu MdM jest wsparcie tych, którzy zdecydują się na dziecko. Podkreślił też, że podwyższono metraż mieszkań, które będą objęte programem (do 85 m² dla mieszkań i do 110 m² dla domów).

Kazimierz Kirejczyk, ekspert rynku mieszkaniowego, zaznaczył, że problemu mieszkań nigdzie nie udało się rozwiązać na zasadach tylko wolnorynkowych. Jak zauważył, polityka państwa powinna być aktywna w tej dziedzinie.

Problem tego, na ile polityka mieszkaniowa rozstrzyga problemy demograficzne przedstawiła prof. Irena Kotowska z Instytutu Statystyki i Demografii SGH. – Z badań wynika, że posiadanie własnego mieszkania pomaga tym , którzy planują zostać rodzicami, pozwala wcześniej zrealizować swoje plany - powiedziała.

Przedstawicielami samorządów byli Rafał Zając, wiceprezydent Stargardu Szczecińskiego oraz Andrzej Nowakowski, prezydent Płocka. To właśnie ci samorządowcy w swoich miastach zastosowali rozwiązania pozwalające na zmniejszenie deficytu mieszkalnictwa:

  • Towarzystwa Budownictwa Społecznego,
  • mieszkalnictwo wspomagane,
  • system obniżek czynszu,
  • system dodatków mieszkaniowych.

Paneliści zgodzili się, że nie ma systemu w którym rząd centralnie mógł zaspokoić wszystkie potrzeby mieszkaniowe obywateli.

Rodzina i praca - to się da pogodzić! - czyli jak ułatwić mamom i tatom godzenie pracy z rodzicielstwem.

Małgorzata Marcińska, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, przedstawiła inicjatywy ministerstwa wprowadzone w życie w ciągu ostatnich lat. Jak podkreślała, działania legislacyjne skierowane do rodziców takie jak znaczne wydłużenie urlopów macierzyńskich, czy zwiększenie finansowania opieki instytucjonalnej nad dziećmi, są bez precedensu. Dzięki środkom budżetowym i pochodzącym z funduszy europejskich udało się w ciągu zaledwie 3 lat niemal podwoić ilość miejsc w żłobkach.

Romuald Garczewski, burmistrz Staszowa, dzielił się swoimi doświadczeniami w budowie żłobka. Przedstawiając wyzwanie jakim jest dla małej gminy taka inwestycja, zaapelował do innych gmin o podobne działania. Drugim przykładem funkcjonowania inicjatyw na poziomie lokalnym była prezentacja dotycząca Krakowa. Dzięki finansowaniu z rządowego programu „Maluch” oraz środkom europejskim w ciągu 3 lat udało się zwiększyć liczbę instytucji opieki nad dziećmi z 30 do ponad 70. 

Paneliści omawiali także problemy matek z powrotem na rynek pracy i możliwego wsparcia ze strony państwa w tej kwestii. Dalsza dyskusja dotyczyła głównie problemu asymetrii obowiązków rodzinnych matek i ojców oraz wynikająca z tego potrzeba promocji aktywnego ojcostwa. W odpowiedzi na pojawiające się zagadnienia, minister Marcinkowska wezwała do zgłaszania wszystkich pomysłów i inicjatyw w związku z planowanym przeglądem ustaw. Przypomniała także o zaplanowanym wprowadzaniu przez resort programów pilotażowych kolejnych rozwiązań dla rodziców, a także zaplanowanych na jesień tego roku kampaniach informacyjnych promujących ojcostwo.

Przedszkole i szkoła - nowy rozdział w życiu dziecka - czyli jak wspierać i ułatwiać rodzinom dostęp do opieki i edukacji na najwyższym poziomie.

Minister edukacji, Krystyna Szumilas, mówiła o zwiększaniu szans edukacyjnych poprzez poszerzanie dostępu i podwyższenie jakości edukacji. Jako przykład efektów działań rządu przytoczyła:

  • zwiększanie liczby miejsc dzieci w przedszkolach,
  • dofinansowanie do podręczników,
  • dofinansowanie edukacji przedszkolnej - przedszkola za „złotówkę”,
  • podwyżki dla nauczycieli.

Paneliści dyskutowali m.in. na temat informatyzacji w polskich szkołach, w tym programie „Cyfrowa szkoła”. Prezydent Ostrowa Wielkopolskiego podzielił się dobrymi doświadczeniami swojego miasta w m.in. wykorzystaniu e-czytników jako kompendium podręczników do wielu przedmiotów. Zwrócił też uwagę, że właśnie e-czytniki mają charakterystykę kartki papieru i dzięki temu nie mają negatywnego wpływu na wzrok dzieci. Zwracano również uwagę na korzyści płynące z odciążenia tornistra dzieci i młodzieży oraz obniżenia kosztów podręczników dzięki ich cyfryzacji.

Przedszkola za „złotówkę” były również szerzej omówione przez panelistów. Aleksandra Sołtysiak-Łuczak ze Stowarzyszenia „Konsola” z Poznania zwróciła uwagę, że dzięki wprowadzeniu tego projektu eliminuje się dyskryminację i wykluczanie dzieci ze względu na biedę.

Elżbieta Tołwińska-Królikowska, koordynatorka projektu „Z Małej Szkoły w Wielki Świat”, przybliżyła problemy szkół we wsiach i mniejszych miejscowościach. Zwracała uwagę na zupełnie inną perspektywę, jaką mają mieszkańcy tych regionów, niż tych z dużych miast.

Dodatkowo na forum poruszono tematy świetlic i funkcjonowanie edukacji „pozaformalnej”. Przy tej okazji ks. Andrzej Augustyński podzielił się swoimi doświadczeniami z pracy w Stowarzyszeniu Siemacha.

Bezpieczna rodzina - czyli jak zadbać o bezpieczeństwo rodziny i pomóc tym, które są zagrożone.

- Zwalczanie przemocy domowej, jak każdej patologii, wymaga użycia wielorakich narzędzi, które muszą być skonfigurowane w jeden system – powiedział minister Bartłomiej Sienkiewicz. Stwierdził, że przeciwdziałanie przemocy powinno się opierać na współpracy pomiędzy przedstawicielami resortów, tak aby ta współpraca była efektywna. Przedstawił również efekty działań Policji w zakresie polityki antyprzemocowej. Podał przykłady odpowiednich kwestionariuszy wypełnianych w czasie interwencji i algorytmów postępowania. Dodał, że narzędzia te pozwalają na szybszą interwencję. 

Paneliści  dyskutowali także o tym jak zwiększyć identyfikację zjawisk przemocy, szczególnie w instytucjach, które mają bezpośredni kontakt z ofiarą. Ponadto rozmawiano o programach antyprzemocowych w tym o Krajowym Programie Przeciwdziałania Przemocy na lata 2014-2020.

Marek Michalak, Rzecznik Praw Dziecka, podkreślił, że polska legislacja w aspekcie zwalczania przemocy naprawdę robi postępy. 

Tato polski - czyli ojciec w nowej rzeczywistości społecznej, ekonomicznej, kulturowej.

Uczestnicy panelu rozmawiali o:

  • zmieniającym się modelu ojca,
  • urlopie ojcowskim i rodzicielskim,
  • godzeniu obowiązków domowych,
  • roli więzi pomiędzy rodzicami i ich wpływie na dobro dziecka,
  • stereotypach dotyczących ojców i ojcostwa.

Dyskutowano również o problemie dyskryminacji ojców w obszarze życia rodzinnego m.in. w postępowaniach sądowych dotyczących opieki nad dziećmi po rozwodzie. Ze statystyk wynika, że tylko w ok. 4 proc. przypadków wykonywanie władzy rodzicielskiej po rozwodzie i separacji zostaje powierzone ojcu.

W panelu udział wzięła m.in. pełnomocnik rządu do spraw równego traktowania Agnieszka Kozłowska-Rajewicz. - Dzięki zaangażowanemu ojcostwu zyskamy zarówno dobrego ojca, jak i matkę - zaznaczyła minister.

Rodzina wielopokoleniowa i wielodzietna - tradycja czy współczesne wyzwanie? Jak tworzyć warunki do wzajemnej opieki i rozwoju w rodzinach tradycyjnych?

Minister Władysław Kosiniak-Kamysz powiedział, że rząd projektuje wieloletnią politykę ds. osób starszych. - Seniorzy to nasz wielki skarb. Zarówno ze względu na emocje i wsparcie, jakie od nich mamy, ale i ekonomię – stwierdził. Mówiąc o rodzinie wielopokoleniowej zaznaczył, że trzeba dać szansę na solidarność międzypokoleniową. Podkreślił też, że działania rządu w polityce prorodzinnej „są efektem współdziałania ze środowiskiem, wsłuchania się w głos ludzi, którzy tym żyją”.

Jarosław Makowski z Instytutu Obywatelskiego zwrócił uwagę, że „szczególnie w dobie wyzwań demograficznych rodziny wielodzietne stają się trendy. Jest to jedna z metod przeciwdziałania, zapobiegania starzenia się społeczeństwa. Jest to inwestycja państwa i społeczna – powiedział. Dodał, że wg. badania CBOS w rodzinie wielopokoleniowej żyje 21 proc. Polaków, a chciałoby żyć 29 proc.

Paneliści zgodnie podkreślali, że nie można kojarzyć rodzin wielodzietnych z patologiami. Zaznaczyli też bardzo ważną rolę seniorów w rodzinach wielopokoleniowych. 

Izabela Leszczyna, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów zaznaczyła, że państwo powinno wspierać rodziny wielodzietne. - To jedyna szansa na łagodzenie tendencji demograficznych, które nie są dla nas korzystne - powiedziała. Minister Kosiniak-Kamysz dodał, że rolą państwa jest stwarzanie warunków, aby rodziny wielodzietne mogły godnie żyć.

Forum dla Rodziny

W kontekście ogłoszonego na początku 2013 r. przez premiera Donalda Tuska tzw. Roku Rodziny, rządowi szczególnie zależy na nawiązaniu dialogu ze wszystkimi stronami zainteresowanymi tematem polityki prorodzinnej. Forum miało charakter konsultacyjny i mamy nadzieję, że jego efektem będzie wypracowanie kierunków działań i kolejnych długofalowych rozwiązań wspierających rodziny. Jest to szczególnie istotne w kontekście wyzwań demograficznych stojących przed Polską w najbliższych latach.

Teraz fora regionalne

W przyszłym miesiącu zaplanowane są również fora regionalne poświęcone tematyce rodziny. Natomiast na początku 2014 roku obędzie się podsumowanie cyklu na ogólnopolskim kongresie w Warszawie. Wtedy też, przedstawione zostaną wnioski oraz plan kompleksowych działań prorodzinnych, jakie rząd podejmie do końca kadencji.

Więcej informacji o działaniach rządu na rzecz rodziny można znaleźć na rządowej stronie www.rodzina.gov.pl.


Zobacz także