Aktywna rola sądu w procesie karnym

W znowelizowanych przepisach kodeksu postępowania karnego rząd przywraca bardziej aktywną rolę sądu i zasadę prawdy materialnej oraz usuwa zakaz dowodowy dotyczący tzw. owoców zatrutego drzewa. Radykalnie zaostrza też odpowiedzialność karną biegłych wydających fałszywe opinie.


Młotek sędziowski
Fot. fotolia

Jest to powrót do modelu postępowania karnego obowiązującego do 30 czerwca 2015 r.  Oznacza to większą rolę sądu, a mniejsze znaczenie zasady kontradyktoryjności, obowiązującej od 1 lipca 2015 r. Według niej sąd pełnił funkcję arbitra i obserwatora. Obowiązek gromadzenia dowodów i ich przedstawiania spoczywał na stronach: prokuratorach i oskarżonych lub ich obrońcach. Prokurator zajmujący się śledztwem musiał udowodnić winę oskarżonego i przedstawić dowody przed sądem.

Obecny projekt noweli kodeksu postępowania karnego, przywracający bardziej aktywną rolę sądu, nie eliminuje zasady kontradyktoryjności. Pozostanie ona w procesie karnym, ale nie będzie już dominująca.

W zmienionych przepisach przywrócono także zasadę, że należy dążyć przede wszystkim do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a dopiero w przypadku niemożności usunięcia wątpliwości – rozstrzygnąć je na korzyść oskarżonego. W aktualnym stanie prawnym sąd, nawet jeśli dostrzega nieścisłości w dowodzeniu winy przez prokuratora, rozstrzyga na korzyść oskarżonego.


Zobacz także