Wideokonferencja Rady Europejskiej z udziałem premiera Mateusza Morawieckiego. Temat: koordynacja działań UE w sprawie COVID-19.


Widok zza premiera na trwającą wideokonferencję.

Premier Mateusz Morawiecki wziął udział w wideokonferencji liderów państw Unii Europejskiej poświęconej walce z koronawirusem. Unijni przywódcy wymienili poglądy i najlepsze praktyki dotyczące testowania (wykorzystanie szybkich testów antygenowych i wzajemne uznawanie testów), ustalania kontaktów zakaźnych oraz szczepionek.

Koordynacja działań UE

Unijne działania obejmują przepisy dotyczące kwarantanny, transgranicznego ustalania kontaktów zakaźnych, strategii dotyczącej testowania, wspólnej oceny metod przeprowadzania testów, wzajemnego uznawania testów oraz tymczasowego ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE.

W związku ze znacznym zwiększeniem liczby zachorowań w UE, na początku października unijni liderzy zainicjowali regularną wymianę doświadczeń na forum Rady Europejskiej na temat środków podejmowanych przez poszczególne państwa członkowskie. 19 października 2020 r. uruchomiony został unijny system zapewniający interoperacyjność aplikacji służących do ustalania kontaktów zakaźnych. Aktualnie podłączone są do niego m.in. niemiecka Corona-Warn-App, irlandzka COVID tracker i włoska Immuni. Łącznie aplikacje te zostały pobrane przez ok. 30 mln osób. Oczekuje się, że do systemu stopniowo przyłączą się kolejne aplikacje stosowane w państwach członkowskich UE.

13 października 2020 r. kraje UE uzgodniły skoordynowane podejście do ograniczeń dotyczących podróżowania w związku z pandemią COVID-19. Obejmuje to klasyfikację regionów (zielone, pomarańczowe, czerwone i szare) w oparciu o lokalną sytuację epidemiczną.

28 października 2020 r. Komisja Europejska przyjęła także pakiet propozycji w sprawie dodatkowych środków zaradczych w odpowiedzi na COVID-19.

Stanowisko Polski

Nasz kraj popiera dążenia do lepszej koordynacji środków, które mają na celu złagodzenie rozprzestrzeniania się pandemii w UE. Polska pozytywnie ocenia także dotychczasowe działania UE dotyczące zapewnienia równego dostępu do bezpiecznej i skutecznej szczepionki.

Na obecnym etapie prac badawczych nie wiadomo, którą potencjalną szczepionkę uda się opracować i dopuścić do obrotu, tak aby spełniała ona kryteria bezpieczeństwa i mogła zostać wprowadzona na rynek UE. Obecnie trwają działania mające na celu zapewnienie państwom UE dostępu do możliwie szerokiego zestawu potencjalnych szczepionek stworzonych w oparciu o różne podejścia technologiczne, aby zwiększyć szanse na szybkie opracowanie, produkcję i dystrybucję dobrej szczepionki dla wszystkich Europejczyków.

Działania UE w sprawie szczepionki

Na początku października Komisja Europejska zatwierdziła trzecią umowę z firmą farmaceutyczną Janssen Pharmaceutica NV na zakup 200 mln dawek szczepionki (z możliwością zakupu kolejnych 200 mln dawek). Potencjalna szczepionka znajduje się już w III fazie badań klinicznych. Komisja podpisała również umowę z firmą Gilead na dostawę maksymalnie 500 tys. potrzebnych do pełnej terapii dawek Remdesiwiru – na tym etapie jedynego leku z warunkowym pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu w UE w leczeniu pacjentów z COVID-19 potrzebujących tlenu.

Unijne inwestycje w walce z COVID-19

12 października 2020 r. Komisja Europejska opublikowała pierwsze orientacyjne wyniki inicjatyw inwestycyjnych w odpowiedzi na koronawirusa. UE pozyskała ponad 13 mld euro na walkę z pandemią: 4,1 mld przeznaczono na pomoc dla systemów opieki zdrowotnej, a 8,4 mld euro na wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw. Kwotę 1,4 mld euro z Europejskiego Funduszu Społecznego przeznaczono na utrzymanie miejsc pracy.

Plany UE

Do końca października Komisja Europejska przedstawi dalsze propozycje związane z wysiłkami koordynacyjnymi oceny stanu zdrowia w nagłych wypadkach, strategii testowania i kwarantanny, sytuacji dotyczących śledzenia kontaktów transgranicznych oraz strategii szczepień i rozmieszczenia szczepionek.

W listopadzie Komisja zamierza przyjąć pakiet środków służących wzmocnieniu bezpieczeństwa zdrowotnego UE, reagowania na kryzysy zdrowotne oraz współpracy transgranicznej. Trwają prace nad unijną strategią farmaceutyczną, której celem jest poprawa i przyspieszenie dostępu pacjentów do bezpiecznych i niedrogich leków oraz wspieranie innowacji w unijnym przemyśle farmaceutycznym.

Współpraca Wyszehradzka

Państwa Grupy Wyszehradzkiej blisko współpracują ze sobą w ramach walki z COVID-19. 22 października 2020 r. odbyła się wideokonferencja V4, podczas której premierzy omówili aktualną sytuację epidemiczną oraz działania podejmowane w poszczególnych krajach w celu obniżenia liczby zakażeń COVID-19 oraz łagodzenia skutków pandemii.

9 października br. powołano Centrum Wymiany Informacji V4 ds. COVID-19, które ma ułatwić krajom Grupy Wyszehradzkiej przekazywanie informacji dotyczących aktualnej sytuacji epidemicznej oraz podejmowanych środków, m.in. dotyczących zarządzania systemem ochrony zdrowia, ruchu granicznego, transportu lotniczego oraz wewnętrznych przepisów i restrykcji wdrażanych przez poszczególne państwa. Pierwsze spotkanie wirtualnego sekretariatu V4 ds. COVID-19 odbyło się w 20 października 2020 r.