Przejdź do:

Władysław Sikorski
30 września 1939 r. - 4 lipca 1943 r.

Władysław Sikorski

Urodził się 20 maja 1881 r. w Tuszowie Narodowym (k. Mielca), gdzie jego ojciec był nauczycielem. Ukończył Politechnikę Lwowską. Od 1905 r. członek Związku Odrodzenia Narodu Polskiego, od 1910 - Polskiego Stronnictwa Postępowego.
Współorganizował Związek Walki Czynnej, a następnie Związek Strzelecki. Działał też w Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych.

Po wybuchu I wojny światowej był m.in. szefem Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego. W 1916 r. dowodził 3. pułkiem Legionów. Nie poparł Piłsudskiego podczas "kryzysu przysięgowego".

W maju 1918 r. przyjechał do Lwowa, gdzie zorganizował stację zborną wysyłającą byłych legionistów i żołnierzy austriackich-Polaków do Królestwa. Od listopada 1918 r. w Wojsku Polskim. Mianowany przez Radę Regencyjną szefem sztabu w dowództwie w Galicji, uczestniczył w obronie Przemyśla przed Ukraińcami.

W 1919 r. walczył w obronie Lwowa i dowodził grupą operacyjną na froncie polsko-ukraińskim na linii Zbrucza. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, m.in. dowodząc 5. Armią w bitwie warszawskiej, następnie 3 Armią toczącą ciężkie walki w rejonie Zamościa z Armią Konną S.M.Budionnego.

W latach 1921-22 był szefem Sztabu Generalnego, po zabójstwie G. Narutowicza - Premierem i ministrem spraw wewnętrznych, a między rokiem 1924 a 1925 ministerem spraw wojskowych. Podczas przewrotu majowego opowiedział się po stronie rządu. W 1928 r. został odsunięty od działalności wojskowej. Stał się jednym z inicjatorów powstania antysanacyjnego Frontu Morges. Opowiadał się za ścisłym aliansem z Francją i tam - po klęsce wrześniowej - stanął od 20 września na czele rządu. 7 listopada 1939 r. został mianowany Naczelnym Wodzem.

Po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych z ZSRR zabiegał o ocalenie znajdujących się tam Polaków, organizację polskich formacji wojskowych i - bezskutecznie - o uznanie przez ZSRR granicy ustalonej w traktacie ryskim.

Na wieść o odkryciu grobów katyńskich rząd Sikorskiego wystąpił do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o przeprowadzenie dochodzenia. Stalin wykorzystał to jako pretekst do zerwania stosunków dyplomatycznych z polskim rządem.

4 lipca 1943 r. Sikorski zginął w katastrofie samolotu startującego z Gibraltaru.