Wincenty Witos
24 lipca 1920 r. - 13 września 1921 r.
Wincenty Witos
Urodził się 21 stycznia 1874 w rodzinie chłopskiej w Wierzchosławicach (powiat tarnowski).
Ukończył 4 klasy szkoły elementarnej, lecz wiele czasu poświęcił samokształceniu. Publikował na łamach "Przyjaciela Ludu".
Między 1908 a 1931 r. pełnił obowiązki wójta w rodzinnej gminie. W roku 1908 został posłem do galicyjskiego Sejmu Krajowego, a później parlamentu Austro-Węgier. Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej stał się czołową postacią ruchu ludowego na terenie Galicji. Po rozłamie w 1913 r. został wiceprezesem PSL "Piast" ( a prezesem w 1919 r.).
Początkowo popierał niepodległościową działalność Legionów, lecz rozczarowany postawą władz austriackich, z czasem zbliżył się do endecji. Pod koniec wojny w swych wystąpieniach w parlamencie wiedeńskim składał jednoznaczne oświadczenia o dążeniach Polaków do odbudowy wolnego i suwerennego państwa, niezależnego od żadnego z dotychczasowych państw zaborczych. W latach 1917-1918 członek Ligi Narodowej. W październiku 1918 r. stanął na czele utworzonej w Krakowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej, odmówił natomiast udziału w rządzie lubelskim Daszyńskiego.
W latach 1919-1930 pełnił mandat poselski, do 1931 r. (z przerwami) był przewodniczącym klubu parlamentarnego PSL "Piast". Desygnowany na Premiera Rządu Obrony Narodowej pod koniec lipca 1920 r.; w okresie bezpośredniego zagrożenia Warszawy podczas wojny polsko-bolszewickiej (1919-1921) wszedł w skład Rady Obrony Państwa. Pozostawał na stanowisku szefa rządu do września 1921 r. W 1923 r. utworzył pierwszy rząd koalicji Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej i PSL "Piast" funkcję szefa rządu pełnił do września, w grudniu tego samego roku podał się do dymisji. W maju 1926 r. utworzył rząd obalony przez przewrót Józefa Piłsudskiego.
Przeciwny rządom sanacji, wspóltworzył Centrolew (1929). W 1930 r. został uwięziny w Brześciu nad Bugiem i sądzony w procesie brzeskim. Otrzymał wyrok 1,5 roku więzienia, co zdecydowało o jego wyjeździe na emigrację. Stronnictwo Ludowe w 1931 r. powierzyło mu funkcję prezesa Rady Naczelnej (a od 1935 r. prezesa SL). Był jednym z twórców antysanacyjnego Frontu Morges.
W marcu 1939 r. powrócił do kraju, we wrześniu został uwięziony przez Niemców i nakłaniany do utworzenia rządu kolaboracyjnego - odrzucił propozycję. Zwolniony z więzienia w 1941, przebywał w areszcie domowym pod stałym nadzorem gestapo.W 1945 r. wybrany na prezydenta Krajowej Rady Narodowej, nie podjął obowiązków. Nie skorzystał także z zaproszenia do wzięcia udziału w rozmowach moskiewskich w sprawie utworzenia Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Od sierpnia 1945 r. pełnił funkcję prezesa PSL.
Zmarł 31 października 1945 r.
Ukończył 4 klasy szkoły elementarnej, lecz wiele czasu poświęcił samokształceniu. Publikował na łamach "Przyjaciela Ludu".
Między 1908 a 1931 r. pełnił obowiązki wójta w rodzinnej gminie. W roku 1908 został posłem do galicyjskiego Sejmu Krajowego, a później parlamentu Austro-Węgier. Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej stał się czołową postacią ruchu ludowego na terenie Galicji. Po rozłamie w 1913 r. został wiceprezesem PSL "Piast" ( a prezesem w 1919 r.).
Początkowo popierał niepodległościową działalność Legionów, lecz rozczarowany postawą władz austriackich, z czasem zbliżył się do endecji. Pod koniec wojny w swych wystąpieniach w parlamencie wiedeńskim składał jednoznaczne oświadczenia o dążeniach Polaków do odbudowy wolnego i suwerennego państwa, niezależnego od żadnego z dotychczasowych państw zaborczych. W latach 1917-1918 członek Ligi Narodowej. W październiku 1918 r. stanął na czele utworzonej w Krakowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej, odmówił natomiast udziału w rządzie lubelskim Daszyńskiego.
W latach 1919-1930 pełnił mandat poselski, do 1931 r. (z przerwami) był przewodniczącym klubu parlamentarnego PSL "Piast". Desygnowany na Premiera Rządu Obrony Narodowej pod koniec lipca 1920 r.; w okresie bezpośredniego zagrożenia Warszawy podczas wojny polsko-bolszewickiej (1919-1921) wszedł w skład Rady Obrony Państwa. Pozostawał na stanowisku szefa rządu do września 1921 r. W 1923 r. utworzył pierwszy rząd koalicji Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej i PSL "Piast" funkcję szefa rządu pełnił do września, w grudniu tego samego roku podał się do dymisji. W maju 1926 r. utworzył rząd obalony przez przewrót Józefa Piłsudskiego.
Przeciwny rządom sanacji, wspóltworzył Centrolew (1929). W 1930 r. został uwięziny w Brześciu nad Bugiem i sądzony w procesie brzeskim. Otrzymał wyrok 1,5 roku więzienia, co zdecydowało o jego wyjeździe na emigrację. Stronnictwo Ludowe w 1931 r. powierzyło mu funkcję prezesa Rady Naczelnej (a od 1935 r. prezesa SL). Był jednym z twórców antysanacyjnego Frontu Morges.
W marcu 1939 r. powrócił do kraju, we wrześniu został uwięziony przez Niemców i nakłaniany do utworzenia rządu kolaboracyjnego - odrzucił propozycję. Zwolniony z więzienia w 1941, przebywał w areszcie domowym pod stałym nadzorem gestapo.W 1945 r. wybrany na prezydenta Krajowej Rady Narodowej, nie podjął obowiązków. Nie skorzystał także z zaproszenia do wzięcia udziału w rozmowach moskiewskich w sprawie utworzenia Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Od sierpnia 1945 r. pełnił funkcję prezesa PSL.
Zmarł 31 października 1945 r.