Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

– Nigdy nie wątpiłem, że w Polsce nie brakuje ludzi utalentowanych, z otwartymi umysłami, odważnych i kreatywnych – podkreślił Donald Tusk. Jak zaznaczył, w Polsce mieliśmy poczucie, że nie wszystko układa się, jeśli chodzi o wydobywanie talentów i finansowanie naukowców. – W związku z tym musieliśmy zabrać się za to, żeby wszystko zaczęło „grać”. Narodowe Centrum Badania i Rozwoju oraz Narodowe Centrum Nauki będą przeznaczały naprawdę duże pieniądze, żeby szczególnie młodzi uczeni mogli powiększać swoje szanse – wyjaśnił.

Premier podkreślił, że 20 proc. grantów z Narodowego Centrum Nauki będzie trafiało do młodych naukowców, ubiegających się o pomoc państwa. – Dzięki tym zmianom pieniądze będą trafiały do najzdolniejszych – zaznaczył. – Najwybitniejsze talenty sprzężone z możliwościami finansowymi i organizacyjnymi będą najbardziej rzetelnym fundamentem pod polską innowacyjność. A innowacyjność to niezbędny warunek, by polska gospodarka stała się konkurencyjna – dodał szef rządu.

Premier zaznaczył, że Polska i Europa biorą udział w globalnym wyścigu, którego nie można przegrać. Jak podkreślił, ok. miliard złotych pochodzący z Narodowego Centrum Badania i Rozwoju oraz Narodowego Centrum Nauki to dopiero początek drogi. – Zakładamy, że 3 mld zł do 2020 r. będą rozdzielanie przez te dwie instytucje dla osób najzdolniejszych. To jest jakościowy skok – powiedział. – Narodowe Centrum Badania i Rozwoju oraz Narodowe Centrum Nauki przeznaczy na granty połowę tego, co dzisiaj przeznaczamy na całą polską naukę – wyjaśnił Donald Tusk.

– Jesteście największą nadzieją dla przyszłej Polski. Niech wasze umysły i wasze talenty służą nam jak najdłużej – zwrócił się na zakończenie premier do wyróżnionych naukowców.

                                                                         ***

Reforma nauki i szkolnictwa wyższego wdrażana jest w dwóch etapach. Pierwszy pakiet ustaw (reforma nauki) wszedł w życie 1 października 2010 roku. Druga część, reforma szkolnictwa wyższego, wejdzie w życie 1 października 2011 roku. Reforma oparta jest na dwóch zasadach: konkurencyjności i jakości w zdobywaniu pieniędzy na badania naukowe, w funkcjonowaniu instytucji naukowych, w obsadzaniu stanowisk na uczelniach.

Szczególne wsparcie otrzymają początkujący naukowcy. Oprócz grantów z NCN będą otrzymywać wszystkie pieniądze z dotacji na badania własne uczelni, ok. 90 mln zł w 2011 roku. Dodatkowo, specjalnie dla nich powstał ministerialny program Juventus Plus o wartości 40 mln zł. Reforma wprowadzi także obligatoryjne konkursy na wszystkie stanowiska w uczelniach oraz zakaz nepotyzmu. Ponadto, uproszczona zostanie ścieżka kariery zawodowej, m.in. skrócony czas uzyskiwania habilitacji.

Duża część reformy poświęcona jest transferowi wiedzy do gospodarki. Istniejące Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), przekazujące środki na badania dla przedsiębiorców, konsorcjów uczelni z przedsiębiorcami i naukowców, dostanie więcej pieniędzy. Rząd chce, aby budżet NCBIR zwiększał się stopniowo z 600 mln zł w 2011 roku do 1,5 mld zł w 2020 roku. Pozyskiwanie środków na badania przez małe i średnie firmy będzie łatwiejsze, dzięki zniesieniu dotychczasowych barier proceduralnych.

Reforma zabezpiecza także interesy studentów. Powstanie tzw. katalog bezpłatnych usług, który zniesie dodatkowe opłaty np. za egzaminy, złożenie i ocenę pracy dyplomowej czy wydanie suplementu do dyplomu. Wprowadzony zostanie także obowiązek zawierania umów student – uczelnia zarówno na uczelniach niepublicznych, jak i publicznych. Wcześniej rząd zdecydował o przywróceniu 51 proc. ulgi na przejazdy transportem publicznym dla studentów.